07/08. tbl. 102. árg. 2016

Ritstjórnargreinar

Innlagnir unglinga á Vog helmingi færri nú er árið 2002

Þórarinn Tyrfingsson

Þegar SÁÁ var stofnað 1977 var unglingadrykkja vel þekkt vandamál á Íslandi og unglingar 15-19 ára byrjuðu snemma að koma þar til meðferðar. Á 9. áratugnum fjölgaði þeim í meðferð og kannabisneysla þeirra varð algengari. Innlagnir urðu flestar 200 en síðan hefur dregið úr nýgengi innlagna yngri en 20 ára.

Fóstur- og nýburablóðrof, hver er staðan?

Hrólfur Brynjarsson

Saga fóstur- og nýburablóðrofs er dæmi um góðan árangur í nútímalæknisfræði. Frá því að birtingarmyndum sjúkdómsins var fyrst lýst um 1600, þar til eðli hans var skýrt og meðhöndlun og forvarnir lágu fyrir á okkar tímum.

Fræðigreinar

Mótefni bundin við rauðkorn nýbura; orsakir og klínískar afleiðingar - Tilfelli greind í Blóðbankanum 2005-2012


Þórdís Kristinsdóttir, Sveinn Kjartansson, Hildur Harðardóttir, Þorbjörn Jónsson, Anna Margrét Halldórsdóttir

Lengst af voru mótefni gegn Rhesus D mótefnisvaka á rauðkornum fósturs algengasta orsök fóstur- og nýburablóðrofs en með tilkomu fyrirbyggjandi meðferðar gegn myndun anti-D ónæmisglóbúlíns er ABO-blóðflokkamisræmi nú algengasta orsökin á Vesturlöndum. Mótefnaskimun í meðgöngu og fyrirbyggjandi meðferð með Rhesus D ónæmisglóbúlíni (RhIg) var innleidd á Íslandi árið 1969 (Rhesus varnir) og beinist að RhD-neikvæðum konum eftir fæðingu RhD-jákvæðs barns og ef hætta er á að blóðblöndun hafi orðið milli móður og fósturs í meðgöngu, til dæmis eftir fósturlát, legvatnsástungu eða áverka. Víða í nágrannalöndum okkar fá allar RhD-neikvæðar mæður auk þess RhIg á síðasta þriðjungi meðgöngu í fyrirbyggjandi skyni.

Hamlandi viðhorf til eigin mataræðis - algengi og forspárþættir á Íslandi


Ólöf Dröfn Sigurbjörnsdóttir, Jóhanna Eyrún Torfadóttir, Anna Sigríður Ólafsdóttir, Laufey Steingrímsdóttir

Líðan og viðhorf fólks í tengslum við eigið mataræði hafa lítið verið rannsökuð á Íslandi. Í vestrænum samfélögum er lögð mikil áhersla á grannan og stæltan líkama en á æ fleiri þyngjast. Slíkar aðstæður geta alið á kvíða og stuðlað að hamlandi viðhorfum til matar og fæðuvals. Þau mældust algengari meðal kvenna en karla og ungur aldur, óánægja með eigin líkamsþyngd og hár líkamsþyngdarstuðull sýndu slík tengsl hjá báðum kynjum.