Umræða og fréttir

Ég hef alltaf haft mikinn áhuga á að vinna með höndunum og finna raunhæfar lausnir á flóknum vandamálum. Þegar ég lauk kandidatsárinu var val á sérgrein ekki sjálfgefið. Til að fá betri innsýn ákvað ég að starfa um tíma á bæklunardeild þar sem ég kynntist handaskurðlækningum í fyrsta sinn. Ég féll strax fyrir eðli starfsins, nákvæmninni, fjölbreyttum sjúklingahópi og þeim krefjandi vandamálum sem þurfti að takast á við. Ég naut mjög góðs samstarfs við leiðbeinanda minn, Jóhann Róbertsson, og sótti mikinn innblástur frá honum. Þetta varð til þess að ég sótti um stöðu á handaskurðdeildinni í Malmö vorið 2015, deild sem nýtur góðs orðspors bæði fyrir framúrskarandi klínískt starf og öfluga vísindastarfsemi.

Handaskurðlækningar eru oft misskildar. Ég fæ ósjaldan spurninguna: „Ertu bara læknir í höndum, kannski bara hægri hendinni?“ Það vekur gjarnan bros en raunin er sú að sérgreinin er mun víðtækari og flóknari en margir gera sér grein fyrir.

Handaskurðlækningar snúast ekki einungis um meðferð við áverkum á höndum, heldur um heildræna nálgun. Eðlileg virkni efri útlima er forsenda sjálfstæðis í athöfnum daglegs lífs og atvinnuþátttöku einstaklingsins. Sérgreinin spannar meðferð beinbrota, slitgigtar, sinaskaða og sýkinga, en einnig meðferð flókinna taugavandamála sem geta haft veruleg áhrif á hreyfingu og skyn í höndum, örmum og jafnvel öxlum. Þá felur sérgreinin jafnframt í sér greiningu og meðferð æxla, meðfæddra galla og fötlunar af völdum heilablóðfalls og heilalömunar (cerebral paresis).

Starfið krefst mikillar nákvæmni og skapandi hugsunar, sérstaklega þegar unnið er með flókin tilfelli á borð við úttaugaskaða þar sem markmiðið er ekki einungis að græða vef, heldur að endurheimta virkni eða skapa nýja færni sem áður var ekki til staðar. Jafnvel lítil bæting í virkni getur skipt sköpum, hvort sem um er að ræða að geta borðað sjálfur, sinnt daglegum athöfnum eða notað hendur sínar í samskiptum.

Meðferðin er þó sjaldnast bundin við skurðaðgerð eina og sér. Hún felur einnig í sér náið samstarf við sjúkraþjálfara, iðjuþjálfara og aðrar fagstéttir eftir aðgerð, auk inngripa eins og Botox-meðferðar við spastískum vöðvum. Þetta þverfaglega samstarf er einn af helstu styrkleikum greinarinnar og undirstrikar mikilvægi þess að horfa á sjúklinginn í heild.

Handaskurðlækningar eru jafnframt sérgrein í stöðugri þróun þar sem vísindi gegna lykilhlutverki. Greinin býður upp á fjölbreytt og krefjandi tækifæri til rannsókna, bæði á forklínísku stigi og í klínísku starfi. Í mínu tilfelli leiddi þessi áhersla til doktorsnáms, sem ég lauk árið 2024, þar sem rannsóknirnar beindust að úttaugasköðum og tengdum meðferðarúrræðum. Sú reynsla hefur styrkt klíníska nálgun mína og dýpkað skilning á þeim vandamálum sem unnið er með í daglegu starfi. Jafnframt eru gerðar miklar kröfur í faginu til bæði fræðilegrar og verklegrar hæfni, sem endurspeglast í alþjóðlegum hæfniprófum á borð við European Board of Hand Surgery, sem ég lauk árið 2025.

Þessi breiða nálgun sem handaskurðlækningar bjóða upp á, ásamt sterkri tengingu milli klínískrar vinnu og rannsókna, gerir sérgreinina sérstaklega aðlaðandi fyrir lækna sem hafa áhuga á bæði verklegri færni og fræðilegri dýpt. Fagið býður upp á raunveruleg tækifæri til að taka virkan þátt í þróun nýrra meðferða og bæta árangur fyrir sjúklinga, samhliða krefjandi og afar gefandi klínísku starfi.